Grudzień na Maderze przypomina scenę z bajki, gdzie tradycje splecione są z malowniczymi krajobrazami, a ciepło śródziemnomorskiego klimatu miesza się z radosnym świątecznym duchem. Dla mieszkańców i turystów, Madera w grudniu to czas pełen uroku, kultury i niezapomnianych wrażeń. Święta są tu obchodzone podobnie, jak w Polsce, bardzo kolorowo i tradycyjnie 🙂
Święta głęboko zakorzenione w tradycji
Madera, chociaż mała, ma bogatą historię i kulturę, która jest wyjątkowo widoczna podczas grudniowych świąt. Większość mieszkańców wyspy to wyznawcy katolicyzmu, co odbija się w lokalnych zwyczajach i obchodach. Msze święte, procesje, a zwłaszcza Pasterka, są ważnymi elementami świątecznych uroczystości. Kościoły i kaplice na wyspie są w tym czasie pięknie dekorowane, a duchowość miesza się z lokalną gościnnością i radością.
1 grudnia odbywa się uroczyste zapalenie światełek w Funchal
- Rozpocznijmy od magicznego momentu, który każdego roku oznacza początek świątecznego sezonu na Maderze. 1 grudnia, ulice Funchal rozświetlają się tysiącami światełek, tworząc spektakularny widok. To wydarzenie przyciąga zarówno mieszkańców, jak i turystów, którzy chcą doświadczyć tego niezwykłego momentu
8 grudnia obchodzony jest Dzień Niepokalanego Poczęcia
- Ten dzień jest publicznym świętem na Maderze i w Portugalii, oznaczającym początek sezonu świątecznych zakupów i przygotowań. Wiele rodzin wykorzystuje ten czas na dekorowanie swoich domów i przygotowywanie tradycyjnych świątecznych wypieków.
Kolorowe światła i ozdoby
Na Maderze dekorowanie domu na Boże Narodzenie jest obowiązkową tradycją. „Szopka”, choinki, kompozycje kwiatowe i dekoracja stołów do rodzinnych posiłków to zwyczaje głęboko zakorzenione w kulturze Madery. Za tym idzie również dekorowanie ulic i miasteczek światełkami i ozdobami bożonarodzeniowymi.
W grudniu każde miasto i wieś na Maderze ożywają kolorowymi światłami i ozdobami. Funchal, stolica wyspy, zamienia się w świąteczne centrum, gdzie każda ulica, plac i sklep błyszczy tysiącami lampek. Przechadzając się wieczorem po Funchal, można poczuć prawdziwą magię świąt – od olśniewającej iluminacji do wystaw sklepowych, które konkurują o miano najbardziej świątecznej.
Na Maderze nie ma wesołego miasteczka, dlatego kiedy w grudniu instalowany jest mały luna park w stolicy Madery, jest to duża atrakcja dla rodzin z dziećmi . Poza małą kolejką górską , elektrycznymi samochodami i karuzelami dla dzieci można też wybrać się do cyrku albo na lodowisko, które budowane jest specjalnie na czas maderskiej zimy.
Targ Nocny w Funchal
23 grudnia wszystkie drogi w stolicy Madery prowadzą na Targ Rolników w Funchal. Odbywa się tutaj Nocny Targ, którego tradycja sięga lat 40. XX wieku, kiedy mieszkańcy Madery korzystali z jednej z ostatnich okazji do zakupu świeżych owoców i warzyw na okres Świąt. Jest to idealny dzień, aby odwiedzić to miejsce , poznać i kupić wszelkiego rodzaju regionalne produkty: owoce, warzywa, kwiaty, słodycze i typowe napoje świąteczne. W ciągu ostatnich dwudziestu lat ta noc stała się jednym z charakterystycznych symboli maderskich Świat . Dziś ulice otaczające Mercado są wypełnione muzyką, rozrywką, straganami z jedzeniem i napojami. Zakupy na „ostatnią chwilę” są przy tym dobrym pretekstem dla Maderczyków na spotkania towarzyskie z przyjaciółmi, by wspólnie spędzić ze sobą czas, przed Wigilią Bożego Narodzenia.
Świąteczne Kwiaty Madery
Madera , nazywana przez wielu Wyspa kwiatów, ma swoje bożonarodzeniowe symbole flostyctczne . Do świątecznych kwiatów na Maderze zalicza się Anturium, Gwiazdę Betlejemska , ostrokrzew czy „sapatinho” – odmiana orchidei , która kwitnie od grudnia do stycznia
Ponadto tradycją jest sadzenie searinhas, czyli zasianej pszenicy, w małych doniczkach na około 1 tydzień przed Bożym Narodzeniem, aby ozdobić szopki, z popularnym zamiarem uzyskania błogosławieństwa Dzieciatka Jezus na dobre zbiory na wyspie.
Msze „porodowe” na Maderze
„Msze narodzin” lub tzw „msze porodowe” są starą tradycją w kulturze Madery i Portugalii, są odprawiane codziennie od 15 do 24 grudnia, na cześć Matki Boskiej. Każda msza symbolizuje bowiem kolejny miesiąc ciąży Maryi.
Od pierwszej połowy grudnia do Wigilii, Maderyjczycy wstają o świcie , by uczestniczyć we mszach, a potem biorą udział w wyjątkowym”śniadaniu” wśród tradycyjnych świątecznych pieśni i kolęd.
Po tak zwanych „Mszach Porodowych” o świcie, w atrium kościołów i na placach kościelnych ludzie gromadzą się ,by wspólnie zjeść śniadanie, dzieląc się kanapkami z wieprzowiną w sosie z wina i czosnku, częstując się domowymi likierami i śpiewając. Wiernym towarzyszy muzyka i instrumenty, takie jak bębenki, gitara czy akordeon. Te spotkania pełne radości i śpiewu przynoszą na wyspę prawdziwego ducha Bożego Narodzenia.
„Msza koguta” czyli maderska Pasterka
Msza, która jest odprawiana w nocy z 24 na 25 grudnia , czyli nasza polska Pasterka,nazywa się tutaj Mszą Koguta -„Missa do Galo”.
Wszystkie parafie na Maderze świętują narodziny Jezusa podczas tego ważnego rytuału, którego początki sięgają V wieku, czasów rzymskich. Zgodnie z tą tradycją mówi się, że kogut był tym zwierzęciem obecnym przy narodzinach Dzieciątka Jezus, który głośno piejąc, jako pierwszy ogłosił przyjscie na świat Mesjasza, stąd ta zaskakująca nazwa – Msza Koguta.
Wszystkie kościoły na Maderze i w Porto Santo pilnie przygotowują się do tej wielkiej chwili, dekorując swoje ołtarze kwiatami sezonowymi – orchideami i anturium – oraz budują szopki z małym dzieciątkiem Jezus, Te szopki to autentyczne „dzieła sztuki” przedstawiające narodziny Jezusa z aniołami, pasterzami w górach, trzema mędrcami i gwiazdą, która ich prowadzi.
Maderskie Szopki Bożonarodzeniowe
Na Maderze szopki występują w dwóch odmianach:
w postaci tradycjnej szopki , nazywanej „presepio”
lub małego ołtarza o konstrukcji piętrowej, na szczycie którego zawsze ustawia się figurę Dzieciątka Jezus, a na pozostałych stopniach układa się kwiaty i owoce, takie, jak pomarańcze, jabłka , kasztany czy orzechy oraz zieloną pszenicę .
Największa szopka jest zawsze budowana w Funchal, stolicy Madery. Ta potężna konstrukcja, imitująca wyspę wulkaniczna, pokazuje krajobraz Madery, czyli góry, doliny,poletka uprawne oraz jaskinie. Umieszcza się na niej figury ludzi i zwierząt , domy i kościoły, a także ścieżki, strumienie, wodospady i lewady, czyli kanały wodne transportujące wodę. Wewnątrz jaskini znajduje się fig[09:57, 5.12.2024] Ola Madera: igurka Jezusa, Świętej Rodziny , pasterze , Trzej Królowie i zwierzęta ,które uczestniczą w narodzinach Chrystusa.
Każda gmina i każde miasteczko na wyspie buduje swoją szopkę , umieszczoną zazwyczaj w centrum miejscowości. Niektóre szopki mają nawet żywe zwierzęta.
Wigilijne smaki Madery
Tradycją w Boże Narodzenie jest przygotowywanie typowych potraw z wysp Madery i Porto Santo, takich jak wieprzowina z winem i czosnkiem, pieczony dorsz czy maderski rosół. Oprócz tego istnieje wiele napojów i słodyczy, które są bardzo popularne w Boże Narodzenie i Sylwestra.
Ciasto miodowe – Bolo do Mel
Ciasto Miodowe jest jednym z najbardziej tradycyjnych przysmaków kuchni Madery. Jest to maderski piernik, z przyprawami korzennymi, bakaliami i dodatkiem miodu z trzciny cukrowej i ma tę szczególną zaletę, że utrzymuje świeżość przez cały rok.
Ciasto miodowe na Maderze jest tradycyjnie kojarzone z Bożym Narodzeniem. Zwyczajowo przygotowuje się je 8 grudnia, w dniu Poczęcia Matki Bożej.
Carne Vinho e alhos
Mięso Carne Vinho e alhos to typowe świąteczne danie. Jest to prosty, tradycyjny przysmak, którego nie brakuje na maderskich stołach w okresie świątecznym. Ta potrawa jest również związana z inną tradycją bożonarodzeniową na wyspie, ze świniobiciem, które w dawnych czasach odbywało się raczej raz w roku. Danie przygotowuje się z wieprzowiny, w marynacie z białego wina, octu, czosnku, liści laurowych, soli i pieprzu, gotowane, a potem podsmażone , podawane zazwyczaj w bułce pszennej.
Canja de Galinha
W Wigilię Bożego Narodzenia Maderczycy nie jedzą barszczu, ale Canja de Galinha podobną do rosołu zupę z kurczaka , która zwykle podawana jest w małych miseczkach z tradycyjnym chlebkiem bolo do caco.
Podczas Świąt na wyspie nie może też zabraknąć likierów, a tutaj mamy prawdziwe bogactwo smaków:
Likiery mandarynkowe, anyżowe, markujowe, wiśniowe bananowe i wiele innych , zwykle są to domowe, swojskie trunki.
Śnieg na Maderze?
Chociaż Madera jest znana ze swojego łagodnego klimatu, to na najwyższych szczytach, takich jak Pico do Areeiro, zdarza się, że temperatura spadnie na tyle, by pojawiły się śladowe ilości śniegu. Jest to jednak rzadkość i śnieg nie stanowi części typowego świątecznego krajobrazu na wyspie. Zamiast białego puchu, święta na Maderze celebruje się wśród zielonych krajobrazów i kwitnących kwiatów.
„Grudzień na Maderze” to synonim przyjemnej pogody. Dni są ciepłe, a temperatury oscylują wokół 16°C do 21°C, co sprawia, że jest to idealny czas na odkrywanie uroków wyspy. Chłodniejsze wieczory to doskonała okazja, aby zasiąść w jednej z wielu kawiarni czy barów i cieszyć się lokalnymi przysmakami.
Fajerwerki nad Funchal
Madera słynie z jednego z największych pokazów fajerwerków na świecie podczas Sylwestra. Niebo nad Funchal rozświetla się tysiącami kolorów, przyciągając turystów z całego świata. To spektakularne wydarzenie jest zapisane w Księdze Rekordów Guinnessa i stanowi kulminację świątecznych obchodów na wyspie.
